مهستان

باید قبول کرد که هیچ کشوری هنوز به معنی کامل کلمه به دموکراسی دست نیافته است . دموکراسی هنوز به صورت یک آرمان مانده است و تحقق آن یک آرزوست . دموکراسی در صورتی با موفقیت عمل می کند که جامعه در شرایط زیر باشد :

1. دموکراسی نظامی گری را نمی پسندد. دموکراسی حکمرانی زور را نمی پذیرد و بر ارزشمندی انسان و اصل آزادی برای همه مبتنی است . نظامی گری یکی از موانع اصلی دموکراسی است.
2. دموکراسی در کشورهایی به راحتی عمل می کند که نه تنها دور از نظامی گری باشند بلکه از زیاده روی های ثروت و فقر نیز آزاد باشند. در کشوری که شمار زیادی از مردم تهیدست باشند و عده ای کم ثروتمند ٬ نهادهای آزاد دموکراتیک نمی توانند با موفقیت عمل کنند.
3. برابری اجتماعی اصل مهم دیگری است که دموکراسی به آن نیاز اساسی دارد . تفاوتهای طبقاتی و فاصله اجتماعی میان این و آن ٬ دموکراسی را نابود می کند. برای موفقیت دموکراسی باید همگان با فرصتهای برابر و بدون هیچ گونه تفاوت در آن شرکت کنند . برابری اجتماعی تنها نباید به حرف باشد ٬ بلکه باید در عمل هم وجود داشته باشد. تقسیم کردن مردم جامعه به خودی و غیر خودی کار عاقلانه و منطقی نیست.
4. دموکراسی به ارزشهایی مانند ارجمندی انسان ٬ مدارا با عقاید گوناگون ٬ و تصمیم گیری از راه بحث و گفتگو باور دارد و بر آنها تاکید می کند.
5. باید به شهروندان آموزش درست و مناسب داد. اگر دانش گسترش نیابد ٬ پراکنده نشود و در محافل کوچک محدود بماند ٬ و اگر توده ها در خواب غفلت و خطا باشند ٬ هیچ چشم اندازی برای موفقیت دموکراسی وجود نخواهد داشت. آموزش قوه تفکر را تیز و فهم درست چیزها را ممکن می کند و شهروندان را مراقب و هوشیار می کند.
6. آزادی مطبوعات تضمین کننده موفقیت دموکراسی است. مردم باید به اطلاعات درست درباره مسایل داخلی و خارجی دسترسی داشته باشند . وقتی حکومت سیاستهای مهمی اتخاذ کند اما آنها را به اطلاع مردم نرساند ٬ مردم نسبت به حکومت بی تفاوت می شوند.
7. شهروندان باید آگاه و هوشیار باشند و در کارهای عمومی فعالیت کرده ٬ به دیگران هم در اعمال حق و انجام تکالیف کمک کنند . هوشیاری درونی بهای آزادی و دموکراسی است ٬ و تنها شهروندان آگاه می تونند مراقبت درستی از کارهای حکومت داشته باشند.
8. اخلاق متعالی مردم از عوامل جدایی ناپذیر موفقیت دموکراسی است .
9. توافق رهبران و نخبگان در مسایل اساسی از دیگر شرایط موفقیت دموکراسی است.
10. مدیریت درست و صحیح برای موفقیت دموکراسی لازم و ضروری است . در غیر اینصورت نباید از مردم انتظار همکاری و مشارکت در امور را داشت.
11. تبعیت کارشناسان و فرماندهان ارتش از رهبران عالی کشور در تصمیم گیریهای مهم و حیاتی ٬ برای موفقیت دموکراسی ضروری است.
12. وجود گروه مخالف قوی و موثر ٬ از بنیادهای دموکراسی است تا اشتباهات سیاستمداران را نقد سازنده کند.
13. برای موفق بودن دموکراسی باید نهادهای دموکراتیک را در سطح محلی نیز برقرار کرد. متمرکز نمودن تصمیم گیریهای اساسی در یک جا مفید نیست.
14. باید برای رفاه بیشتر مردم یک برنامه ریزی ملی داشت.
15. دموکراسی در جایی قویتر عمل می کند که حق مالکیت خصوصی به طور برابر برای همه وجود داشته باشد .