مهستان

به گفته آبراهام لینکلن دموکراسی حکومت مردم ٬ توسط مردم ٬ برای مردم ٬ توسط همه ٬ برای همه است . دموکراسی ٬ هم شکلی از حکومت است و هم ٬ فلسفه زندگی با هم . دموکراسی حکومتی است که در آن مردم یا اکثریت آنها دارنده قدرت نهایی تصمیم گیری درباره مسایل مهم سیاست عمومی اند . چنین حکومتی هدف نیست بلکه وسیله ای است برای دست یافتن به اهداف بسیا مهمتر : زندگی خوب برای همه ساکنان کشور ٬ حداکثر آزادی فردی همراه با تامین امنیت عمومی ٬ نظم و رفاه ٬ بیشترین امکانات برای همه ٬ رشد کامل شخصیت افراد و مشارکت فعال بیشترین شمار ممکن شهروندان در حکومت .

به دیگر سخن ٬ دموکراسی رژیمی سیاسی و فلسفه ای اجتماعی است که بیش از هر رژیم یا فلسفه ٬ گوناگونی عقاید را می پذیرد. در آن دست به دست شدن قدرت سیاسی از راه های مسالمت آمیز صورت می گیرد و هدف آن تامین حداقل رفاه برای همگان است .

دموکراسی از لحاظ تاریخی به مستقیم و غیر مستقیم (دموکراسی نماینذگی ) تقسیم می شود . دموکراسی مستقیم در یونان و روم باستان که  جمعیت کمی داشتند وجو داشت. دموکراسی غیر مستقیم (یا دموکراسی نمایندگی ) در دولتهای جدید که جمعیت زیاد دارند به اجرا گذاشته می شود . در واقع در این دولتها مردم به طور غیر مستقیم ٬ بواسطه نمایندگان منتخب مردم ٬ حکومت می کنند . مردم به طور غیر مستقیم توسط نمایندگان مورد اعتماد خود اراده دولت را تنظیم و بیان می دارند . نمایندگان به صورت ادواری انتخاب می شوند و در برابر مردم مسئول هستند .

شایان ذکر است که در دموکراسی نمایندگی ٬ احزاب نقش اساسی و حیاتی دارند ٬ زیرا اراده مردم را سازمان می دهند و در میان حکومت کنندگان و حکومت شوندگان به صورت مجرایی ارتباطی عمل می کنند . به همین دلیل گفته اند که دموکراسی نمایندگی و احزاب سیاسی دوقلو هستند .  

دموکراسی گستردگی و محبوبیت زیادی در جهان یافته است وهمه کشورهای مهم دموکراسی را انتخاب کرده اند . برخی خصوصیات و مزایای مهم  دموکراسی که سبب اعتلای آن شده است بدین قرارند:

1:یکی از مهمترین معیارهای توانمندی یا صعف حکومت٬  کارآمد بودن آن است .کارآمدی حکومت را با طرزعمل آن در شرایط عادی یا بحرانی می سنجند.

2: دموکراسی تنها شکل حکومت است که آزادیهای فردی را تامین و به واسطه قانون اساسی حقوق شهروندان را تضمین می کند.دموکراسی فرد را ارزشمند می سازد و او را مطمئن  می کند که فرصت مشارکت در رشد جامعه را خواهد داشت . در دموکراسی کامل هیچ کس شکایت نخواهد کرد که حرفش شنونده ندارد.

3:دموکراسی خواهان برابری در هر زمینه ای است .دریک دموکراسی واقعی هر کس از حداقل ضروریات زندگی و امنیت اجتماعی برخورداراست.دموکراسی حق رای و حق اعتراض به نتایج انتخابات را می پذیرد.درزمینه اقتصادی را برای توده ها تامین می کند.

4:مبارزات انتخاباتی درواقع یک آموزش سیاسی است که در آن مسائل گوناگون را نامزدهای انتخاباتی به آگاهی مردم می رسانند.اینگونه آگاهی و مشارکت سیاسی سطح فکری مردم را بالا می برد وشهروندان را به درک مسایل کشور توانا می سازد.

5:دموکراسی با ترویج احساس دوست داشتن کشور٬  میهن دوستی را در مردم تقویت می کند .وقتی به مردم فرصت شرکت در انتخابات داده می شود احساس می کنند که در کشورشان جایی دارند.

6:وقتی مردم می توانند حکومت خود را با رای خود تغییر بدهند دلیلی وجود ندارد که علیه حکومت دست به خشونت بزنند..دموکراسی با کوشش برای از بین بردن نا برابریهای اقتصادی نارضایتی اجتماعی را از بین می برد و جامعه را از انقلاب مصون نگه می دارد.

7:دموکراسی تنها شکلی از حکومت است که در آن جدا از نگهداشت صلح و نظم در کشور کامیابی مردم هدف است وآنها را به پیشرفت در زمینه های گوناگون زندگی قادر می کند .

8:دموکراسی با پذیرش ارزش فرد در او حس مسئولیت می پرورد.

9:حکومت نمایندگان متخصص بسیار سودآور برای یک کشور است.حکومتی که مردم نمایندگانی را انتخاب می کنند که در زمینه های گوناگون متخصص هستند.

10:دموکراسی حق رای و حق اعتراض به انتخابات را تامین می کند واعمال درست حق رای و حق اعتراض به انتخابات را به شهروندان آموزش می دهد.یکی از مهمترین امتیازات دموکراسی این است که به منابع یک مکتب آموزش برای شهروندان کار می کند.

11:دموکراسی بر این اصل مبتنی است که هیچکس از خط مبرا نیست وامکان دارد هرکس اشتباه کند همناطور که هیچکس نمی تواند ادعا کند که بی عیب است .درمورد دموکراسی روند بحث وانتقاد را می پزیرد.

12:در دموکراسی حکومت برای مردم یک امین است.بنابراین طبقه حاکم به دیکتاتوری وزورگویی وسوسه نمی شود.

ودر آخر می توان نتیجه گرفت که دموکراسی حافظ حقوق  مردم برانگیزنده رشد فکری آنهاست .دموکراسی سوءاستفاده از قدرت را مانع می شود و منادی عنصر ثبات –امنیت وکامیابی اقتصادی است.