رئیس جمهور فرانسه
روزهاي زيادي تا انتخابات رياست جمهوري فرانسه نمانده (دوم ارديبهشت)، ولي هنوز ترديدهاي زيادي در مورد نام كسي كه جانشين ژاك شيراك خواهد شد، وجود دارد.
نظرسنجيهاي پرشمار هفتههاي اخير و نتايج پرنوسان آنها هم كمكي به حل اين مسأله نميكند و براي پاسخ نهايي بايد منتظر مرحله دوم بود.
رقابت انتخاباتي در فرانسه به طور سنتي ميان احزاب كلاسيك راست و چپ است و نمايندگان اين دو جناح يعني نيكولا ساركوزي و سگولن رويال هم در نظرسنجيها شانه به شانه يكديگر پيش ميروند (حدود 26 درصد).
ولي در هفتههاي گذشته فرانسوا بايرو، نماينده حزب ميانهرو UDF به تدريج خود را بالا كشيده و حالا تهديدي جدي براي دو رقيب اصلي انتخابات محسوب ميشود. او در نظرسنجيها توانست از حدود 9 درصد تا 20 درصد بالا بيايد و ميتواند شگفتي بزرگ اين دوره باشد.
پس از اين سه نفر، ژانماري لوپن، نماينده حزب جبهه ملي (راست افراطي) قرار گرفته كه هواداران ثابتي در ميان فرانسويهاي متعصب دارد، ولي بعيد است مانند سال 2002 بتواند به دور دوم برسد.
اعلام نامزدي براي رياست جمهوري در فرانسه هيچ محدوديتي ندارد ولي براي رسميت يافتن آن، نياز به 500 امضا از منتخبين مردم (نمايندگان مجلس، نمايندگان سنا، شهردارها و...) است.
از ميان چهل و پنج هزار نفري كه حق امضا دارند، سي و شش هزار نفر را شهرداران تشكيل ميدهند. ولي طبق قانون، نامزدها بايد امضاها را حداقل از سي حوزه مختلف جمعآوري كنند و نبايد بيش از ده درصد اين امضاها متعلق به يك حوزه باشد.
بدين ترتيب، تنها دوازده نفر توانستند با رسيدن به اين حد نصاب، به عنوان نامزدهاي رسمي اين انتخابات معرفي شوند. ساير نامزدهاي اين دوره را نمايندگان چپ افراطي، محيط زيست و حتي نماينده منتخب شكارچيان و ماهيگيران تشكيل ميدهند.
از نكات جالب انتخابات فرانسه، اين است كه شبكههاي تلويزيوني بايد زمان ثابتي را به همه نامزدها اختصاص دهند. اين موضوع را معمولا با كرونومتري كه در پشت تصوير ظاهر ميشود، نشان ميدهند.
نيكولا ساركوزي:
او وزير كشور فرانسه و دبير حزب UMP (اتحاد براي جنبش مردمي) است. اين حزب در سال2002 از تركيب احزاب «ليبرال دموكرات» و «اتحاد جمهوريخواهان» جهت حمايت از نامزدي ژاك شيراك در انتخابات رياست جمهوري تشكيل شد و در حال حاضر، در ميان احزاب فرانسه بيشترين عضو را دارد. ساركوزي 52 ساله كه فرزند يك مهاجر مجارستاني و مادري فرانسوي است، براي انتخاب به عنوان نامزد رسمي حزب UMP رقيباني جدي مانند ميشل آليوماري (وزير دفاع فرانسه) داشت.
ظاهرا «گليستها» كه بخش عمدهاي از اعضاي حزب را تشكيل ميدهند، علاقه چنداني به نامزدي ساركوزي نداشتند و برخي از آنها مانند شيراك، رئيسجمهور فعلي در پشت پرده از آليو ماري حمايت ميكردند. ولي او كه از مدتها پيش به فكر رسيدن به كاخ «اليزه» بود، در اواخر سال2006 در مصاحبه با يك روزنامه محلي، نامزدياش را اعلام كرد تا ساير رقيبان درون حزبي به دليل منافع حزب از تصميمشان منصرف شوند و البته آنها توان رقابت با ساركوزي را نداشتند.
«ساركو» كه از سال1993 رياست وزارتخانههاي بودجه، اقتصاد و كشور را بر عهده داشته، حاميان قدرتمندي در ميان صنايع دارد و روزنامه «فيگارو»، نزديكترين رسانه به او محسوب ميشود. از جمله طرفداران مشهور او ميتوان به ژان رنو(هنرپيشه)، روژه هنن (بازيگر نقش ناوارو) و انريكو ماسياس (خواننده پاپ قديمي فرانسوي) اشاره كرد.
در عوض، برخورد تند او با جوانان مهاجر و حمايتش از خشونت پليس در جريان شورشهاي خياباني سال گذشتة فرانسه، با مخالفت عده زيادي از جمله ليليان تورام روبهرو شد. او در بازديد از حومههاي پاريس كه اكثر ساكنان آن را سياهان، اعراب و خارجيها تشكيل ميدهند، گفته بود كه اينجا را از انسانهاي پست پاكسازي خواهم كرد.
هر چند بعدا گفته شد كه اين كلمه از زبان يكي از ساكنان نقل شده و خبرنگاران آن را به ساركوزي نسبت دادهاند. او همچنين اخيرا اقدام به اخراج تعدادي از مهاجرين غيرقانوني كرد كه موجب سر و صداي زيادي شد. همه اين اتفاقات موجب شده تا او براي تبليغات انتخاباتياش به حومه پاريس نرود.
علاوه بر مهاجرين، خيلي از فرانسويها نيز از ساركوزي بابت پليسيكردن جامعه ناراضياند و گفته ميشود پليس بابت كوچكترين حادثه براي افراد پروندهسازي و آن را بايگاني ميكند. با اين وجود، ساركوزي به دليل عملگرايياش طرفداران زيادي دارد و براساس نظرسنجيهاي هفتههاي اخير، در دور دوم با 52 درصد آرا و بالاتر از رويال به رياستجمهوري فرانسه انتخاب خواهد شد.
سگولن رويال:
او با شصت درصد آرا به عنوان نامزد حزب سوسياليست انتخاب شد و حالا فرصت دارد تا به عنوان نخستين زن رئيسجمهور تاريخ فرانسه انتخاب شود. او همسر «فرانسوا اولاند»، دبير اول حزب سوسياليست است و حمايتهاي او، در اين انتخاب تأثير زيادي داشت.
سوسياليستها در انتخابات سال2002 با «ليونل ژوسپن» شركت كردند، ولي در حالي كه او تا سه ماه پيش از دور اول در صدر نظرسنجيها قرار داشت، حتي نتوانست به دور دوم برسد. اين شكست غيرمنتظره موجب بازنگري در استراتژي حزب و استفاده از چهرههاي جديد شد و انتخاب خانم رويال را ميتوان به اين فرضيه نسبت داد.
رويال 54 ساله، متولد سنگال و از پدري نظامي است. او از سال1978 وارد حزب سوسياليست شد. «سگو» در سال1993 به عنوان وزير محيط زيست انتخاب شد و در حال حاضر، نماينده «دو سور» در مجلس فرانسه و رئيس شوراي محلي «پواتو شرانت» محسوب ميشود.
رويال در زمان رياستجمهوري ميتران، يكي از اعضاي دفتر او بوده و او را الگوي سياسياش ميداند. او اخيرا در گفتوگو با روزنامه «فايننشيال تايمز» خود را طرفدار ايدههاي توني بلر (نخستوزير انگليس) در مورد سرمايهگذاري در خدمات اجتماعي و رفع بيكاري جوانان معرفي كرده كه موجب شد او را «بلريست» بنامند.
بسياري از فمينيستها هم جزو طرفداران سگو محسوب ميشوند و اميدوارند بتوانند اولين رئيسجمهور زن را در كاخ اليزه ببينند. او در يكي از ميتينگهاي اخيرش مدعي شد كه هر فرانسوي بايد در خانهاش يك پرچم سهرنگ اين كشور را داشته باشد و به « مارسييز»، سرود ملي فرانسه علاقه بيشتري نشان دهد. ولي اين پيشنهاد با مخالفت همه گروههاي چپ مواجه شد كه اين دو نماد ناسيوناليستي را نمادهاي جناح راست ميدانند.
فرانسوا بايرو:
او رياست حزب UDF (اتحاد براي دموكراسي فرانسوي) را بر عهده دارد و در هفتههاي اخير جهش خوبي در نظرسنجيها داشته است. او فعلا با بيست درصد آرا، خودش را به عنوان تهديدي جدي براي ساركوزي و رويال جهت راهيابي به دور دوم انتخابات معرفي كرده است.
در طبقهبندي احزاب، UDF را بايد حزب ميانهرو فرانسه در نظر گرفت. بايرو اساس برنامه انتخاباتياش را «انقلاب اجتماعي» قرار داده و در آرزوي دولت اتحاد ملي است كه از شخصيتهاي راست، چپ و مركز تشكيل شده باشد.
او از پادشاه «آنري چهارم» كه پس از جنگهاي مذهبي از كاتوليكها و پروتستانها در حكومت استفاده كرد و همچنين ژنرال دوگل كه پس از جنگ جهاني دوم كمونيستها، سوسياليستها، ميانهروها و گليستها را به دولت راه داد، به عنوان نمونههاي مناسب ياد ميكند. او همچنين منتقد فرانسوا ميتران و ژاك شيراك، دو رئيسجمهور اخير فرانسه است و معتقد است كه آنها نگاه اميدوارانه و مدرنيته سياستهاي ژنرال دوگل را با نگاه حزبي بر باد دادند.
بايرو كه 56 ساله و داراي مدرك ادبيات است، اضافه ميكند كه ملت فرانسه از احزاب راست و چپ خسته شدهاند و علت توجه آنها به ايدههاي او، ناكارآمدي اين دو جناح اصلي در سالهاي گذشته بوده است. او همچنين اولويت انتخاباتياش را مسأله «آموزش» ميداند.
ژان ماري لوپن:
رهبر حزب «جبهه ملي» با راهيابي به دور دوم انتخابات رياست جمهوري سال2002، شگفتي بزرگ آن رفراندوم بود، ولي ساير احزاب به دليل گرايشهاي نژادپرستانة لوپن، ائتلاف بزرگي تشكيل دادند كه منجر به پيروزي شيراك با 80درصد آرا شد. او با وجود 79 سال سن براي اين دوره هم نامزد اين حزب به شمار ميرود و در نظرسنجيها با حدود 10 درصد آرا در رتبه چهارم قرار دارد.
لوپن به دليل تصوير بدي كه در جامعه فرانسه دارد، سياست انتخاباتياش را تغيير داده است؛ از جمله پوسترهايي منتشر كرده كه در آن عكس او در كنار يك جوان سياهپوست ديده ميشود. او مطبوعات را متهم ميكند كه معمولا از عقايد ملايمتر او صرفنظر ميكنند و از او تصويري نژادپرستانه ارائه ميدهند.
لوپن مخالف جدي ادامه مهاجرت خارجيان به فرانسه است و حاميان اصلي او را ناسيوناليستهاي افراطي تشكيل ميدهند. مارين لوپن، دختر او، نامزد اصلي جانشينياش در حزب محسوب ميشود و در حال حاضر، فعاليت زيادي در اردوي انتخاباتي پدرش دارد.
اليويه بزانسنو:
او با 33 سال سن، از جوانترين نامزدها به شمار ميرود. بزانسنو دانشجوي دكتراي تاريخ و داراي تفكرات چپ افراطي است. او خودش را «كمونيست ضدجهاني شدن» ميداند. او از 14 سالگي وارد گروه «جوانان كمونيست انقلابي» و همچنين «هشدار عليه نژادپرستي» شد و در حال حاضر سخنگوي «آلن كريوين» در پارلمان اروپا و كارمند اداره پست است.
بزانسنو در سال2002 هم جوانترين نامزد انتخابات بود و توانست 25/4 درصد آرا را به دست آورد. او نامزد رسمي «ليگ كمونيستهاي انقلابي» محسوب ميشود. او رقابت نزديكي با ساير نامزدهاي چپگرا دارد و آراي او حدود 3 درصد تخمين زده ميشود. مهمترين بخش از ايدههايش براي انتخابات، مخالفت با نظام سرمايهداري است.
ژوزه بووه:
او از اعضاي جنبش «آلترموندياليست» (ضد جهاني شدن) و از چهرههاي جنجالي سياست فرانسه در سالهاي اخير به شمار ميرود. بووه همچنين عضو سنديكاي كشاورزان فرانسه است و فعاليت زيادي در نافرمانيهاي مدني دارد. او اخيراً به دليل تخريب يك مزرعه ذرت اصلاح شدة ژنتيكي به چهار ماه زندان محكوم شد، ولي اين حركت را به دليل دفاع از ايدههايش ميداند و بابت آن متأسف نيست.
او نامزد «مجمع ضدليبرال» بهشمار ميرود و معتقد است كه افكار ليبراليستي، دليل اصلي مشكلات فعلي جامعه است. بووه خودش را «سخنگوي بيصداها» ناميده. رأي او حدود دو درصد تخمين زده ميشود.
دومينيك ووانه
او عضو حزب سبز و نامزد اين حزب در انتخابات2007 است. خانم ووانه در بيست و سه سالگي مدرك دكتراي بيهوشي را دريافت كرد و همزمان فعاليتش را به عنوان يك حامي محيط زيست آغاز كرد. او در سال1995 نامزد حزب سبز و همچنين جبهه «چپهاي چپ» بود و توانست 32/3 درصد آرا را بهدست آورد. ووانه در برنامههايش اولويت را به كشاورزي داده كه ميتواند مشاغل زيادي به وجود آورد: «بيست و پنج سال پيش، كشاورزان 5/2ميليون نفر بودند، در حالي كه امروز، تنها ششصد هزار نفر هستند. اين در حالي است كه گفته ميشود كشاورزي در اولويت قرار دارد.»
مهاجرين؛ آري يا نه
جمعيت 64 ميليوني فرانسه چشم به انتخابات رياستجمهوري دوخته و اميدوار است كه جانشين شيراك بتواند بخشي از مشكلات را حل كند. بيكاري، بزرگترين مشكل فعلي فرانسه به شمار ميرود و اقدامات سالهاي اخير نتوانسته از ميزان آن بكاهد. حجم عظيم خارجياني كه پس از جنگ جهاني دوم از مستعمرات فرانسه مهاجرت كردند، مشكل بيكاري اين كشور را تشديد كرده است. اين مهاجرتها، علاوه بر بيكاري، مشكلات فرهنگي زيادي نيز بهوجود آورده.
مهاجرين اروپايي به دليل مشتركات فرهنگي، مشكلي براي تطبيقپذيري نداشتند ولي اعراب شمال آفريقا (الجزاير، مراكش، تونس)، پس از گذشت حدود نيمقرن هنوز نتوانستهاند با روش زندگي مدرن كنار بيايند. از سوي ديگر برخي از فرانسويها هم حاضر نيستند آنها را در جمع خودشان بپذيرند. اين گروه معمولا در شهركهاي اقماري حومه شهرهاي بزرگ ساكناند و شورشهاي خياباني سال گذشته، انزجار آنها از تحمل اين وضعيت را نمايان كرد.
بدين ترتيب مهاجرت به نقطه اختلاف اصلي نامزدهاي جناحهاي مختلف تبديل شده است. احزاب جناح راست، با افكار ناسيوناليستي، عمدتا مخالف اين مسأله هستند. لوپن، خواهان توقف كامل مهاجرت و اخراج مهاجرين غيرقانوني است، درحالي كه ساركوزي نگاه ملايمتري دارد. «هركس فرانسه را دوست ندارد، ميتواند برود» جمله مشهور ساركوزي است.
از سوي ديگر، چپها مخالف اخراج مهاجرين غيرقانوني هستند و چند فرهنگيبودن جامعه را موجب غناي آن ميدانند. اين ايده با حركت به سمت انتهاي اين طيف، افراطيتر ميشود، تا جايي كه بزانسنو، نماينده كمونيستها ميگويد كه درصورت انتخاب، به همه اين مهاجرين اجازه اقامت خواهد داد.
اين اختلافنظر درصورت راهيابي ساركوزي و رويال، نمايندگان اصلي راست و چپ به دور دوم، پررنگتر خواهد شد و حتي ميتواند سرنوشت انتخابات را رقم بزند. البته اين احتمال درصورتي محقق ميشود كه بايرو، به دور دوم انتخابات نرسد. صعود او در نظرسنجيهاي هفتههاي اخير موجب نگراني دو رقيب اصلي شده و حملات آنها به بايرو در سخنرانيهايشان، اين نگراني را ثابت ميكند. ساركوزي با طعنه ميگويد: «يك نفر هست كه اگر با يك مرد به دور دوم برسد، خودش را يك چپ معرفي ميكند و اگر با يك زن به دور دوم برسد، ميگويد كه يك راست است.»
سياست خارجي هم از ديگر مسائل مورد بحث به شمار ميرود. ساركوزي كه اخيرا ملاقاتي با جورج بوش داشت، خواهان روابط نزديكتر با آمريكا است. اين درحالي است كه روابط فرانسه با آمريكا، پس از مخالفت شيراك با حضور در جنگ با عراق و اعزام نكردن نيرو، سردتر از هميشه است.
رويال اما به سمت ديگر جهان نظر دارد و معتقد است كه فرانسه به دليل حضور در شوراي امنيت، بايد سياست خارجي فعالتري بهويژه در آفريقا، آسيا و خاورميانه داشته باشد. او اضافه ميكند كه جنگهاي پيشگيرانه اخير آمريكا در خاورميانه اثر معكوس داشته است. عكس يادگاري او بر روي ديوار چين، تصويري نمادين از تمايلاتش در سياست خارجي است.